Ton van Aerde (64)

Wat doe je hier in Godsnaam?

Wat een mooie openingsvraag. Na mijn pensionering voelde ik de behoefte om mij weer aan te sluiten bij een religieuze gemeenschap. De laatste jaren had ik gewerkt voor het Leger des Heils in Amsterdam en wist mij daar omringd door mensen die vanuit een Bijbelse opdracht wilden bouwen aan een wereld waarin mensen wel gezien en gehoord worden. Mijn foto is genomen bij de naam van de Ene, een belofte en een zekerheid: Ik zal er zijn. De Dominicus is voor mij de plaats om mij te laten inspireren en met anderen in ontmoeting te ontdekken wat de bijbelse boodschap betekent in de wereld van vandaag. Dat ondanks alle narigheid je ervaren kunt: En toch! De zachte krachten zullen winnen aan het eind. Daarmee oefenen, dat ervaren, dat brengt mij letterlijk In Gods naam hier.

Wat is jouw favoriete karaktereigenschap?

Moed. Zonder enige twijfel. Wellicht omdat het daar mij nogal eens aan ontbreekt. Moed als de eigenschap dat, ondanks onderkende gevaren, een weg wordt ingeslagen en volgehouden. Dat angst je niet doet verstarren of je doet wegvluchten. In het Joods Leerhuis hebben we de afgelopen weken Jona bestudeerd. De profeet tegen wil en dank die om aan het appel te ontkomen letterlijk de benen neemt. Dat herken ik maar al te vaak. Ik ervaar het appel dat wordt gedaan door de Ander, maar kijk er liever van weg. Wat gaat het mij brengen als ik antwoorden zou? Er echt op ingaan. Doodeng! Het zal je prettig leventje verstoren. Maar dan ook hier: En toch… Schoorvoetend beetje bij beetje wel ingaan op de roepstem die vraagt en eist. En dan mensen vinden die je daarbij willen helpen, die je bemoedigen. Zo hebben we jarenlang mensen een thuis geboden die het even moeilijk hadden en leven we ook nu weer samen met August, een jongvolwassene uit Rusland. Een waar Godsgeschenk.

Wat waardeer je het meest aan je vrienden?

Aan mijn vrienden waardeer ik het meest dat ze er gewoon zijn. Dat zij luisteren en niet oordelen en bovenal dat ze mij behandelen zoals ik behandeld wil worden. Dat is de ware kunst van empathie. Behandel iemand niet zoals je zelf behandeld wil worden, maar zoals de ander behandeld wil worden. 
Eén van mijn beste vrienden, hij is inmiddels overleden, was verklaard atheïst. Maar toen ik terecht kwam in een donkere periode van mijn leven heeft hij een nacht gebeden voor mij. Dat heeft mij diep ontroerd. 

Wat is de grootste fout die je gemaakt hebt?

Wanneer je de zestig ruim gepasseerd bent, is het onvermijdelijk dat je veel fouten hebt gemaakt. Een openbare biecht gaat mij te ver, maar een anekdotische is hier wellicht grappig. Nou ja, grappig het schaamrood staat mij nu alweer op de kaken. Locatie Rotterdam, spreekkamer Bureau Jeugdzorg. Het is een warme augustusnamiddag. Nog één gezinsgesprek en dan weekend. Gaandeweg het gesprek dommel ik in slaap. Onvergeeflijk en buitengewoon gênant. Gelukkig kende ik het gezin al geruime tijd en hebben we er erg om moeten lachen…. Later dan.

Waarom zien we je op deze plek?

Deze plek in de Dominicus is mij dierbaar. Hier steek ik iedere week een kaarsje op om even stil te staan bij wie mij dierbaar waren en mij zijn voorgegaan in de dood, bij wie mij dierbaar zijn en een moeilijke fase doormaken in hun leven en uit diepe dankbaarheid om alles.

Wat is jouw idee van geluk?

Geluk is voor mij geen emotie gekoppeld aan een moment. Ik weet mij basaal diep gelukkig. Ik heb een lieve man met wie ik al 44 jaar het leven deel, ik heb mensen om mij heen die mij dierbaar zijn en ik leef op een klein stukje van de planeet waarop het goed toeven is als homoseksueel.

Aan welke mensen uit de geschiedenis heb je het meest een hekel?

Ik heb een hekel aan al die mensen die anderen knechtten. Die miljoenen de dood injoegen uit misplaatste eerzucht, die de mens niet zagen als uniek individu. Namen kun je zelf invullen.

Wie zijn je helden/heldinnen uit de bijbel? 

Laat ik er twee uitlichten: Jakob en Ester. Twee figuren die moed hebben getoond. Jakob door ten langen leste te erkennen wie hij in wezen was: een bedrieger, een charlatan. Om gelouterd met een andere naam verder te kunnen leven: Israël, aartsvader van velen. Dat ging niet vanzelf en hij kwam ook niet ongehavend uit de strijd, maar hij is het wel aangegaan. Ester toonde moed door de paleisregels uiteindelijk te negeren en zonder belet te verschijnen voor de koning ten einde met een handige list antisemitisme te ontmaskeren en de consequenties ervan ongedaan te maken. Ze zette haar leven op het spel, niet onbezonnen, weldoordacht. Een lichtend voorbeeld.

Wie zijn je favoriete helden in het echte leven?

Bijvoorbeeld bisschop Romero uit El Salvador. Hij kwam op voor arme boeren en politieke gevangenen die door het grootgrondbezit en door het toentertijd aan de macht zijnde fascistische regime vernederd, gemarteld en gedood werden. Het kostte hem uiteindelijk zijn leven, maar zijn stem wordt nog altijd gehoord en ook hier weer genoemd. Of de Palestijnse en Joodse vader die beiden hun kind verloren in de huidige waanzin, maar zich verzetten als elkaars vijand door het leven te moeten. Hen indachtig, lopen momenteel duizenden mensen door Europa een peacewalk richting Jeruzalem. Of al die zorgmedewerkers die anderen nabij zijn op de moeilijke momenten van het leven. De vrijwilligers in buurthuizen en kerken die er zorg voor dragen dat een samenleving draait om samen leven. Afijn, zo kan ik nog een tijdje doorgaan. De zachte krachten kortom.

Hoe wil je sterven?

Ooit schreef ik in een aantekenboekje dat de Dood mij een goede vriend is. Hoe kan het anders als je van jongs af aan met haar vertrouwd bent. Mijn moeder was ernstig ziek en als kind begreep ik dat de dood nooit ver weg was. Ook dat zij kan komen als genade. Ik zou willen sterven na afscheid te hebben genomen van wie mij lief is. Niet er plots tussenuit knijpen. Ik zou dat mijn geliefden niet willen aandoen. Maar gebeurt het toch, vergeef het mij dan maar.

Wat is je huidige gemoedstoestand?

Ik schreef het eerder. Ik ben tot in mijn ziel gelukkig. Dankbaar om wie ik om mij heen heb, dankbaar dat anderen willen bijdragen aan mijn geluk en dankbaar dat ik nog mag bijdragen aan het geluk van anderen.

Voor welke fout heb je de meeste tolerantie?

Veel fouten komen voort uit onwetendheid. Je kunt zomaar iemand kwetsen door niet sensitief genoeg te zijn voor wat die ander nodig heeft bijvoorbeeld. Ik vergeef iemand gemakkelijk als dat mij gebeurt, maar ook mijzelf als ik merk dat ik niet helemaal vanuit de juiste golflengte resoneerde naar een ander.

Wat is je motto?

Geniet van het leven jou gegeven en laat anderen meegenieten.

Wat doe je graag als je niet in de kerk zit?

Ik wandel graag. Iedere dag probeer ik minstens tien kilometer te lopen. Het houdt mij fysiek en geestelijk gezond. Verder draag ik zorg voor een gezin met twee kinderen, vier en zeven jaar oud. Iedere maandag en soms nog tussendoor, pas ik op hen. Een cadeau. Wekelijks houd ik mijn buurt schoon van zwerfafval, een klus van vier uur die veel voldoening geeft.
Verder lees ik graag en kijk ik ter ontspanning graag een quiz.