foto-links

raamdom-gr

Open voor het onverwachte – Advent en Kerst 2019

Maar wie de Levende verwacht krijgt nieuwe kracht: hij slaat zijn vleugels uit als een adelaar, hij loopt maar wordt niet moe, hij rent maar raakt niet uitgeput.” Jes. 40,31

Advent is in het liturgische jaar de tijd van verwachting, ruimte maken in onszelf voor een nieuw begin. We lezen in het evangelie van Lucas de aankondigingen van de geboorte van Johannes en van Jezus. In beide situaties is de zwangerschap onverwacht. Het doorbreekt het normale en is daarmee ook ongemakkelijk; zowel Zacharias als Maria reageren aanvankelijk met verzet in de trant van: “hoe kan dat nu waar zijn?” Misschien herkennen we allemaal wel iets van die houding. Als een onverwachte gebeurtenis zich voordoet, die je leven op z’n kop zet, hebben we gemakkelijk de neiging te willen vasthouden aan het oude. Maar de schok gaat in de verhalen in het begin van het Lucas-evangelie over in het verwachten van het onverwachte, de zwangerschappen staan symbool voor het aanvaarden van het mysterie en het antwoord geven op een onvermoede roeping.

Ontvankelijk zijn is niet gemakkelijk in een tijd waarin beheersing en eigen keuzes centraal staan, waarin we veiligheid en voorspelbaarheid tot hoogste waarden hebben gekroond. En toch: de verhalen die we deze adventsperiode lezen kunnen ons meer zicht geven op wat zich in alle tijden aandient: onverwachte ontmoetingen en gebeurtenissen die ons vrij maken en ruimte scheppen voor leven op een nieuwe manier. Kan vandaag, in ons leven zo’n onverwachte gebeurtenis de bode zijn van een onvermoede roeping, of tot leven met nieuwe bezieling?

Wij vermoeden dat het voor jong en oud een verschil uitmaakt of we om kunnen gaan met het onverwachte dat op ons toe komt. Dat dat iets met geloof te maken heeft. En wat dat dan precies is en hoe je dat kunt oefenen? Dat gaan we met elkaar onderzoeken in deze advent.

De lezingen deze tijd worden gekozen uit het Lucasevangelie

Zondag 1 december, 1e Advent: Met stomheid geslagen
Tegen de achtergrond van het denken in termen van maakbaarheid, beheersing en meetbaarheid is het onverwachte als snel ongewenst. Iets anders krijgen dan op je verlanglijstje staat is een teleurstelling. Onverwacht bezoek is onhandig. En wat te denken van de niet verwachte zwangerschap in het begin van het Lucas-evangelie waarover we deze eerste zondag van de advent lezen? Tegelijk kan een onverwachte ontmoeting ook een onverwacht geschenk zijn. Een mislukking kan een nieuw perspectief openen, zicht geven op wat je nog niet kon zien. Omgaan met het onverwachte is leven tussen hoop en vrees. Hoe doe jij dat?

Lezing: Lucas 1: 5-25. De aankondiging aan Zacharias en Elisabeth.
Overweging door Marcel Elsenaar

Zondag 8 december, 2e Advent: De lofzang van Zacharias
Als we het ‘ik’ centraal stellen in wat we voelen, waarnemen, denken en doen, kunnen we dan nog ooit geraakt worden door iets nieuws, door een gebeuren dat ons bestaan in een nieuw perspectief stelt? Zacharias ziet eerst samen met zijn vrouw Elisabeth geen toekomst meer: ze zijn oud, hun leven is ‘voltooid’. Als hem de geboorte van een kind wordt aangekondigd, wil hij daar eerst niets van weten. In het verhaal wordt hem dan letterlijk het zwijgen opgelegd. De situatie verandert radicaal als hij samen met Elisabeth onverwacht toch een zoon krijgt en vader wordt. Het zwijgen slaat om in lofzang en dankgebed om het bestaan, in een woordenwaterval waarmee alles wat hij voelt, waarneemt, denkt en doet even radicaal van betekenis verandert.

Lezing: Lucas 1: 57-80
Overweging door Germain Creyghton

Zondag 15 december, 3e Advent: De annunciatie en het Magnificat
De annunciatie is haast nog bekender als beeld dan als verhaal. Annunciatie-iconen zijn er in allerlei soorten. Zelfs in de klassieke iconen is er variatie: die prachtige van Fra Angelico met Maria, al een vrouw, en de engel net aangevlogen met een duifje met goud; of de Taizé icoon, Maria en de engel haast als vrienden; of soms is de engel net weg en zie je Maria die, bijbel op schoot, de woorden in haar hart bewaart. Interpretaties die verschillende aspecten van het verhaal uitlichten. In de moderne varianten speelt men vaak ook met het verhaal zelf. Soms verdwijnt de engel compleet uit het scenario, bijvoorbeeld met Maria als girl next door die de pil is vergeten; of je ziet Maria met haar vriendin en een buisje sperma.
Traditioneel zijn iconen vergezichten op God en het leven vanuit de diepste dimensie (liefde, licht). Wat zien we eigenlijk, als we erdoorheen kijken?

Lezing: Lucas 1: 26-56
Overweging door Annewieke Vroom

Zondag 22 december, 4e Advent: Marta en Maria. Meditatieve viering
In deze laatste viering vlak voor kerst kijken we met Marta en Maria hoe we in deze drukke tijd van kerstdiners, Open Huis, cadeaus, versiering, boodschappenlijstjes nog steeds kunnen oefenen in het openstaan voor wat op ons toekomt. Hoe houd je ondanks, of dankzij, of misschien juist zonder planning ruimte voor het mysterie van kerstmis, de komst van de Messias?

Lezing: Lucas 10
Overweging door Eva Martens

De vieringen met Kerstmis, Oudjaar en Driekoningen sluiten bij deze serie aan:

Dinsdag 24 december, Kerstavond, 19.00 en 22.00
Voor deze diensten worden toegangskaarten verkocht op 8, 15 en 22 december – klik daarvoor hier

Overweging door Henk Hillenaar
Voor meer informatie klik hier

Zondag 29 december, Oudjaar

Overweging door André Wesche

Zondag 3 januari, Epifanie

Overweging door Agnes Grond

Afbeelding Icoon ‘Magnificat’ © Ateliers et Presses de Taizé
Communauté de Taizé, 71250 Taizé, France