foto-links

raamdom-gr

DE VREEMDE VRIJHEID een serie diensten over vrijheid en vrijzinnigheid

De schrijvers van het Nieuwe Testament leggen ieder op een eigen wijze en meestal indirect getuigenis af van het leven dat Jezus als mens heeft geleid temidden van de culturele, godsdienstige en politieke situatie waarin hij leefde. Doorheen alle verschillende beelden die zij oproepen van zijn optreden, van zijn houding tegenover machthebbers en van zijn omgang met ‘tollenaars en zondaars’, is als rode draad te herkennen dat Jezus zich vanuit een innerlijke, geestelijke vrijheid onafhankelijk opstelt tegenover de wereld zoals die is. Niet alleen doordat hij de hypocrisie van de gevestigde orde blootlegt, maar ook doordat hij in staat is om mensen vrij te maken van de vastgeklonken zelfbeelden en de angsten die hen op een of andere manier tot gevangene maken, van zichzelf en van hun maatschappelijke situatie. Voortkomend uit de Joodse traditie waarin hij opgroeide en uit naam van de Ene God, Ik-zal-er-zijn, die hij zijn Vader noemde, stelt Jezus tegenover al die vormen van gevangenschap een radicale boodschap van bevrijding.

Met een hedendaagse, vooral in ons land gangbare term, kunnen we zeggen, uitgaande van het beeld dat de evangelisten ons van hem geven, dat Jezus zich in zijn tijd als een vrijzinnig mens heeft opgesteld. Een vrijzinnigheid die herkenbaar is in de vrijmoedigheid waarmee hij handelt en spreekt. Het gaat hem niet om een godsdienstigheid van uiterlijk vertoon en nauwgezette naleving van de wet, maar om een herbronning van de wet in het verbond van God met de mensen, een verbond van liefde en trouw. In Jezus manifesteert zich de dynamiek van de geest die ook ons ondersteunt in het nabij brengen, hier en nu, van het Koninkrijk van God.

Deze vrijheid van geest strookt niet zomaar met wat wij, in de common sense van onze ‘vrije’ westerse samenleving, als vrijheid zijn gaan beschouwen. Onze vrijheid wordt doorgaans opgevat als een vrijheid van beperkingen of een vrijheid tot het zelf doen, zelf bepalen, zelf ontplooien van wat we willen en kunnen. In beide gevallen gaat het erom dat de mens als subject de wereld en zichzelf ontwerpt of onderwerpt.

In deze serie diensten willen we dit begrip vanuit een bijbels perspectief kritisch tegen het licht houden. Op de achtergrond gebruiken we hierbij het boekje De vreemde vrijheid  van Laurens ten Kate, als filosoof werkzaam aan de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht (uitgeverij Sjibbolet, 2016) – en die zich op zijn beurt laat inspireren door tal van filosofen, onder wie Albert Camus in zijn opvatting van ‘de vreemde vrijheid van het scheppen’. Dit ‘andere’ begrip van vrijheid is niet wereldvreemd, maar brengt het nieuwe, het vreemde in de wereld. Er is wederkerigheid: ‘Wie vrij is, schept een wereld, maar wordt tegelijk door die wereld geschapen. Zo is vrijheid een confrontatie met het vreemde, in de wereld, in de mens, in onszelf.’

Deze vreemde vrijheid herkennen we vooral in de kunst, in de verbeelding, in het spel van het kind. We gaan op zoek, vanuit verschillende invalshoeken, naar wat dit betekent voor de manier waarop wij ‘in de wereld’ staan, zonder ‘van de wereld’ te zijn.

Zondag 23 april – Marcel Elsenaar     De vreemde vrijheid in de verwondering.  Gelezen: Lc. 24, 13-3

Zondag 30 april – Laurens ten Kate     De vreemde vrijheid in de schepping.   Gelezen: Gen. 2, 4-10a

Zondag 7 mei – Annewieke Vroom     De vreemde vrijheid in de Zhuang Zi.

Zondag 14 mei – Henk Hillenaar    De vreemde vrijheid in het spel.   Gelezen: Lc. 18, 15-27

Zondag 21 mei – Bettine Siertsema    De vreemde vrijheid in de roeping.    Gelezen Lc. 5, 1-11

Zondag 28 mei – Germain Creyghton    De vreemde vrijheid in de samenleving.